24 marca 1944 r. niemieccy oprawcy zamordowali Wiktorię i Józefa Ulmów oraz siedmioro ich dzieci, a także ukrywanych przez nich Żydów. Ta okrutna zbrodnia, mimo upływu lat, niezmiennie porusza nas do głębi.

Na ekspozycji można zapoznać z oryginalnymi dokumentami z zasobu Archiwum IPN, przedmiotami wydobytymi z grobu podczas ekshumacji Rodziny Ulmów na cmentarzu w Markowej oraz modlitewnikami i książkami należącymi do Józefa i Wiktorii ze zbiorów Jerzego Ulmy, Agaty Frendo i Piotra Sagana.

Ekspozycja ma kameralny charakter. Intencją autorów było zaproszenie zwiedzających do prywatnego świata rodziny Ulmów i zanurzenia się w serdecznej atmosferze ich domu.

Poznając losy rodziny Ulmów, możemy lepiej zrozumieć, na czym polega chrześcijaństwo i wypływające z niego miłosierdzie. Wiktoria i Józef, chociaż w swojej codzienności byli zwyczajnymi ludźmi, potrafili w tych nieludzkich czasach okazać niebywałą, wręcz heroiczną miłość do bliźniego.  

Ekspozycja została przygotowana przez Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej we współpracy z Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej.

Otwarcie wystawy odbyło się 9 września 2023 roku, w przeddzień beatyfikacji Czcigodnych Sług Bożych Józefa i Wiktorii Ulmów wraz z dziećmi, w tym jednym nienarodzonym – wydarzenia bez precedensu, bowiem po raz pierwszy w historii wyniesiona na ołtarze została cała rodzina. Ekspozycja jest dostępna dla zwiedzających do końca listopada 2024 r.

***

„Błogosławieni sprawiedliwi, albowiem…” Opowieść o Rodzinie Ulmów

Wystawa przygotowana przez Instytut Pamięci Narodowej – Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu

Kuratorzy wystawy: Marzena Kruk, dr Mateusz Szpytma, Paweł Zielony

Koncepcja wystawy: Jarosław Kłaput, Marzena Kruk

Projekt graficzny i produkcja wystawy: Jarosław Kłaput Project sp.k.

Partner: Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej

Tłumaczenie: Katarzyna Dryńska,  Sheri Torgrimson-Pawlikowska

Na wystawie wykorzystano materiały ze zbiorów: Zofii Blajer, Agaty Frendo i Piotra Sagana, Mateusza Szpytmy, Jerzego Ulmy, Jarosława Kłaputa, Skansenu Zagroda – Muzeum wsi Markowa, Towarzystwa Przyjaciół Markowej, Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej

Wykonanie obrusa i koronek szydełkowych: Irena Pelc-Kozłecka

Realizacja kompozycji kwiatowych: Marta Szylar

Wykonanie pieśni regionalnych: Helena Szpytma

Autor zdjęć: Józef Ulma, Sławomir Kasper

Autorzy składają serdeczne podziękowania pracownikom: Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej, Skansenu Zagroda – Muzeum wsi Markowa, Towarzystwu Przyjaciół Markowej, Wydziału Notacji i Opracowań Multimedialnych BEN IPN, Marii Ryznar-Fołcie, Elżbiecie Dudzie, Arturowi Dobruckiemu, Irenie Pelc-Kozłeckiej oraz wszystkim osobom, których pomoc umożliwiła zorganizowanie wystawy.

© Copyright by Instytut Pamięci Narodowej, Markowa 2023